[
./papier_1pag.html]
[
./hollanderpag.html]
Papier
Het woord papier komt van papyrus, dit is een soort riet (Cyperus
papyrus) dat in Egypte langs de Nijl groeide.
In de oudheid sloeg men de stengels van dat riet plat, waardoor er
rafels ontstonden waar men vervolgens matjes van vlocht. Na het
drogen werd dit gladgeschuurd en kon men hier op schrijven.
De geschiedenis van het papier.
De wesp was de eerste papierfabrikant. Ze bouwt haar nest van een
soort karton. Vezels van planten mengt ze met haar speeksel tot een
brij. De brij droogt en wordt hard. Aangenomen wordt dat een
Chinees, T'sai Lun, dit werk van de wespen heeft afgekeken en zo
het papier heeft uitgevonden. Hij klopte de vezels van bamboeriet,
de bast van moerbijtwijgen en zijdeafval tot brij. De brij verdunde hij
met water en liet het drogen; hij had papier gemaakt. Onmiddels
hebben grafvonsten aangetoond dat men in China vóór onze
jaartelling al een soort van papier gebruikte.
Geheim.
Eeuwenlang bewaarde de Chinezen hun geheim. Toen namen de
Arabieren Chineese papiermakers gevangen, tijdens een oorlog
tussen het zich uitbereidende Arabische rijk en China ergens in de
vroege Middeleeuwen. Zo leerden de Arabieren papier maken en
dit verdrong als snel het dure papyrus.
Later werden fijnere vezels gebruikt dan alleen ruwe plantenvezelf,
zoals katoen en linnen.
In de Middeleeuwen ontdekte ze dit prachtige papier in Europa.
Kooplieden namen het mee naar Spanje en Italië. Deze kooplui
gingen aanvankelijk steeds terug naar Arabië om nieuwe voorraden
te kopen. Later vonden ze het goedkoper om zelf papier te maken
en deze kunst verspreidde zich snel over de rest van Europa.
Papier van oude kleren.
In Nederland bouwde men in de zuidelijke Nederlanden rond 1500
de eerste papiermolens. Op de Veluwe waar veel snelstromende
beken voor de watermolens waren, kwam deze industrie op in de
17e eeuw. Zo ontstond een nieuw beroep, dat van voddeman. Hij
kocht in dorpen steden lompen op, om ze door te verkopen aan de
papiermolen.
De papiermolen.
In de papiermolen werden de lompen gesorteerd. De lompen
werden nat gemaakt en men liet ze rotten. Daarna werden ze in
repen gescheurd en in een kuip met water gedaan. Urenlang
stampten hele grote houten hamers, aangedreven door waterkracht,
de lompen tot hele fijne vezeltjes die zich vermengde met het water.
De papierpulp was klaar.
In 1680 vond men een machine uit die het maken van papierpulp
versnelde. Omdat het een Hollandse uitvinding was werd de
machine een "Hollander" genoemd.
In een ovale kuip draaien scherpe messen die de vezels uit elkaar
trekken totdat ze klein genoeg zijn om als pulp in de schepbak te
worden verwerkt.
Scheppen.
De papiermaker dompeld zijn schepvorm, een houten raamwerk
met een bodem van fijn gaas van b.v. koperdraad, onder in de kuip
met pulp. Als hij hem er uithaald, moest hij hem eerst goed schudden
zodat de pulp gelijkmatig over de vorm verdeeld werd. Daarna gaf
hij de schepvorm door aan de man, de koetser, die het laagje papier
"afkoetste" op een laag vilt. Door ieder vel op een laag vilt af te
koetsen ontstond er een stapel die daarna zwaar geperst werd.
De rest van het water stroomde weg. Tot slot werden de vellen op
droogstokken opgehangen om te drogen.
Hout.
Veel papier wordt tegenwoodig van hout gemaakt. De belangrijkste
houtsoorten die in Europa gebruikt worden zijn naaldhout en loofhout.
Het hout wordt met een machine fijn gemalen tot een houtpap en in
een grote ketel gekookt. Dan ontstaat er, na toevoeging van enkele
chemicaliën om de celstructuur de veranderen een brij die alleen uit
cellulose bestaat. deze wordt gebleekt totdat er een witte brij overblijft
de papierpulp. Hier worden balen van geperst die als halffabrikaat
aan papierfabrieken of papiermakers wordt geleverd.
Gerecycled papier.
Daarnaast wordt een belangrijk deel van ons papier gemaakt van gerecycled papier. Van duizend kilo oud papier kan evenveel papier
gemaakt worden als van acht bomen.
Om de bossen te sparen wordt veelvuldig van oud papier gebruik
gemaakt. Bovendien heeft de productie van gerecycled papier een
veel lagere millieubelasting dan "nieuw" papier.
[
Web Creator]
[
LMSOFT]